Hədəf qruplar

İdmançılar antidopinq sisteminin əsas iştirakçılarıdır. Hüquqlarınızı və öhdəliklərinizi bilmək, həmçinin karyeranızı qəsdən və ya təsadüfi antidopinq qayda pozuntularından qorumaq vacibdir.

Antidopinq qaydalarına əsasən məlumatsızlıq, məsuliyyətdən azad etmir. Ciddi məsuliyyət prinsipinə uyğun olaraq, idmançının orqanizmində aşkar edilən hər hansı qadağan olunmuş maddəyə görə məsuliyyət idmançının üzərinə düşür. Antidopinq təhsili risklərin qarşısının alınmasında əsas vasitədir.

• Qida əlavələrinin istifadəsi ilə bağlı risklər
• Dərman vasitələrinin Qadağan olunmuş siyahı ilə yoxlanılmadan qəbulu
• Məkan məlumatlarının vaxtında və düzgün təqdim edilməməsi

• Milli səviyyəli idmançı – milli səviyyəli yarışlarda iştirak edən idmançı
• Beynəlxalq səviyyəli idmançı – beynəlxalq federasiya tərəfindən müəyyən edilən idmançı
• Azyaşlı – 18 yaşına çatmamış şəxs
• Qorunan şəxs – antidopinq qaydalarına əsasən xüsusi status tətbiq edilən azyaşlı idmançı
• Qeydiyyata alınmış Test Qrupu (QTQ) idmançısı – məkan məlumatı öhdəliyi olan idmançı
• Həvəskar idmançı – rəsmi yarışlarda iştirak etməyən şəxs

• Qadağan olunmuş siyahını müstəqil şəkildə yoxlamaq
• Dopinq nəzarəti prosedurlarına hazırlıqlı olmaq
• Terapevtik İstifadə üçün İstisna (Tİİ) prosesini anlamaq
• Məkan məlumatı öhdəliklərini yerinə yetirmək
• Şübhəli hallar barədə məlumat vermək

• Təmiz idman prinsiplərinə riayət etmək
• Dərman vasitələrini GlobalDRO platformasında və ya tibb mütəxəssisi ilə yoxlamaq
• Tibb mütəxəssislərinə idmançı olduğunuz barədə məlumat vermək
• Dopinq nəzarəti prosesində əməkdaşlıq etmək
• Məkan məlumatlarını aktual saxlamaq (tətbiq olunduqda)
• Şübhəli hallar barədə məlumat vermək

• Təmiz idman mövzularına keçid
• İdmançı inkişaf yolu ilə tanış olun

İdmançı Köməkçi Heyəti idmançıların qərarlarına və davranışlarına birbaşa təsir göstərir və təmiz idman mühitinin formalaşdırılmasında mühüm rol oynayır.

İdmançı Köməkçi Heyəti idmançı ilə çalışan və onun fəaliyyətinə təsir göstərən şəxsləri əhatə edir. Buraya məşqçilər, tibb mütəxəssisləri, fizioterapevtlər, psixoloqlar, idman menecerləri və digər müvafiq şəxslər daxildir.

• Antidopinq qaydaları ilə tanış olmaq
• İdmançılara antidopinq sahəsində düzgün məlumat vermək
• Antidopinq qayda pozuntularına səbəb ola biləcək davranışlardan çəkinmək
• Təhsil və maarifləndirmə proqramlarında iştirak etmək
• Şübhəli hallar barədə məlumat vermək

• İdmançı Köməkçi Heyətinə aid antidopinq qayda pozuntuları
• Qida əlavələri ilə bağlı risklər
• Tİİ prosesi
• Təmiz idman mühitinin formalaşdırılması yolları
• Məlumat vermə mexanizmləri

• Qadağan olunmuş maddələrin istifadəsini təşviq etməmək
• İdmançıları dərman vasitələrini yoxlamağa yönləndirmək
• Məkan məlumatı öhdəliklərinə riayət olunmasını dəstəkləmək
• Antidopinq təhsil fəaliyyətlərində iştirak etmək
• Riskli davranışları müəyyən etmək

• Təmiz idman davranışları ilə tanış olun

Həkimlər, fizioterapevtlər, əczaçılar və dietoloqlar idmançıların sağlamlığının qorunmasında və təsadüfi antidopinq qayda pozuntularının qarşısının alınmasında mühüm rol oynayırlar.

Tibb mütəxəssisləri tərəfindən idmançıların müalicəsi zamanı tətbiq olunan müdaxilələrin antidopinq qaydalarına uyğunluğunun təmin edilməsi zəruridir. Təyin edilən və ya tövsiyə olunan bütün dərman vasitələri Qadağan olunmuş siyahı ilə yoxlanılmalıdır.

İdmançının tibbi zərurət səbəbilə qadağan olunmuş maddə və ya üsula ehtiyacı olduqda, tibb mütəxəssisi Tİİ müraciətinin əsaslandırılması üçün tələb olunan tibbi sənədləri təqdim etməlidir.

• Dərman təyin etməzdən əvvəl Qadağan olunmuş siyahını yoxlamaq
• Zəruri hallarda Tİİ müraciəti prosesini başlatmaq və sənədləşməni təmin etmək
• İdmançıları qida əlavələri ilə bağlı risklər barədə məlumatlandırmaq
• Antidopinq qaydalarına zidd hər hansı fəaliyyətdə iştirak etməmək

• Xəstənin idmançı olub-olmadığını müəyyənləşdirmək
• Dərman vasitələrini GlobalDRO və ya müvafiq məlumat bazalarında yoxlamaq
• Qadağan olunmuş maddə/üsul tələb olunduqda, idmançıya əvvəlcədən Tİİ müraciəti etməyi tövsiyə etmək
• Qida əlavələrindən əvvəl "Sağlam Qida Yanaşması"nı təşviq etmək
• Hüquqi əsas olmadan qadağan olunmuş maddələrin saxlanılmasına və istifadəsinə yol verməmək

Valideynlər və müəllimlər gənc idmançıların davranış və dəyərlərinin formalaşmasında mühüm rol oynayırlar. Erkən yaşlarda formalaşan etik yanaşma idmançının gələcək fəaliyyətinə birbaşa təsir göstərir.

Valideynlər gənc idmançıların qərarlarına, qidalanmasına və yarışa münasibətinə təsir göstərir. Dürüstlük və ədalətli oyun prinsiplərinin aşılanması dopinq risklərinə qarşı davamlılıq yaradır.

• Qida əlavələri və "performans artıran" məhsullarla bağlı təkliflərə tənqidi yanaşmaq
• Qida əsaslı yanaşmaya üstünlük vermək
• Hər hansı qida əlavəsi qəbulundan əvvəl tibb mütəxəssisi ilə məsləhətləşmək

• Uşağın istifadə etdiyi bütün dərman və qida əlavələri barədə məlumatlı olmaq
• Dərman vasitələrini GlobalDRO vasitəsilə yoxlamaq
• Qadağan olunmuş siyahı ilə tanış olmaq
• Tibb mütəxəssisi ilə Tİİ məsələlərini müzakirə etmək
• Antidopinq mövzularını açıq şəkildə müzakirə etmək

• AMADA-nın təhsil materiallarından istifadə etmək
• Dəyər əsaslı təmiz idman mövzularını dərs proqramına inteqrasiya etmək
• Təhsil müəssisələrində antidopinq seminarlarının təşkilini təşviq etmək

• Resurs kitabxanasına keçid
• AMADA ilə əlaqə: education@amada.az

Milli federasiyalar və idman klubları idmançıların və idmançı köməkçi heyətinin antidopinq təhsili əldə etməsində əsas rol oynayırlar.

Milli antidopinq qaydalarına uyğun olaraq, federasiyalar AMADA ilə əməkdaşlıq çərçivəsində antidopinq təhsil proqramlarını həyata keçirməlidirlər. Bu çərçivədə idman federasiyaları:

• Təhsil proqramlarının planlaşdırılması və icrasında iştirak etməli
• Müvafiq idmançı hədəf qruplarını (o cümlədən, test qrupunda olan idmançıları) müəyyən etməli
• Böyük yarışlar və tədbirlər öncəsi təhsilin təmin olunmasına nəzarət etməli
• AMADA-nın illik təhsil planının icrasını dəstəkləməlidirlər

• AMADA ilə koordinasiya əsasında illik təhsil və seminar planını hazırlamaq
• İdmançıların və İdmançı Köməkçi Heyətinin (İKH) antidopinq təhsil proqramlarında iştirakını təmin etmək
• Antidopinq uyğunluq sahəsində mövcud çatışmazlıqları AMADA ilə birgə müəyyən etmək

AMADA federasiyalara aşağıdakı istiqamətlər üzrə dəstək göstərir:

• Yerində antidopinq təlimlərinin təşkili
• Milli yarışlarda maarifləndirmə fəaliyyətlərinin həyata keçirilməsi
• Təhsil materiallarının (rəqəmsal və çap) təqdim edilməsi
• Antidopinq uyğunluğu üzrə metodiki və strateji dəstək

Federasiyalar fəaliyyətlərini AMADA-nın illik təhsil planı ilə uyğunlaşdırmaq üçün əlaqə saxlamalıdır.